Cups naar gram
Kies een hoeveelheid, een maat en een ingrediënt, dan zie je wat het weegt en hoeveel het is in andere maten.
bloem
120,7g
Dezelfde hoeveelheid in andere maten
| Gram | 120,7 g |
|---|---|
| eetlepel (el) | 14,4 |
| theelepel (tl) | 43,1 |
| deciliter (dl) | 2,15 |
| milliliter (ml) | 215,5 |
Metrische maten gedompeld, Amerikaanse met een lepel gevuld, beide afgestreken. Bloem en cacao kunnen zo’n tien procent afwijken, afhankelijk van hoe de maat gevuld wordt.
Zo werkt het
Een maat zegt hoeveel ruimte iets inneemt, niet wat het weegt. Een cup water weegt 237 gram, maar een cup bloem maar zo’n 121, omdat bloem lucht bevat. Daarom moet de omrekening weten om welk ingrediënt het gaat.
De waarden volgen de traditie waar de maat bij hoort. Amerikaanse cups en lepels worden met een lepel gevuld en afgestreken, zoals King Arthur en het USDA meten, en metrische maten worden in de zak gedompeld en afgestreken, zoals de Zweedse voedselautoriteit meet. Voor bloem is dat 121 gram per cup tegen 56 gram per deciliter. Reken erop dat bloem, poedersuiker en cacao zo’n tien procent naar boven of beneden kunnen afwijken, afhankelijk van hoe je de maat vult; kristalsuiker, zout en vloeistoffen nauwelijks.
In Nederland en België wordt meestal in grammen gewogen, cups kom je vooral tegen in Amerikaanse recepten. Een Amerikaanse cup is 236,6 ml en een metrische cup in Australië, Canada en Nieuw-Zeeland 250 ml. Een Britse cup bestaat niet: Britse recepten geven droge ingrediënten in grammen, en in oude kookboeken gaat er zo’n 170 ml in een kopje, terwijl 284 ml een tumbler heet. Een eetlepel is 15 ml en een theelepel 5 ml; de Australische eetlepel is 20 ml.
Bruine basterdsuiker staat er twee keer in: losjes geschept, zoals Nederlandse en Belgische recepten het bedoelen, 70 gram per deciliter, en aangedrukt, zoals Amerikaanse recepten het bedoelen, 220 gram per cup. Boter wordt vast gerekend; één Amerikaanse stick boter is een halve cup, ongeveer 113 gram.
De waarden komen van de gewichtstabel van King Arthur Baking en de huishoudmaten van het USDA voor de Amerikaanse maten, en van de Zweedse voedselautoriteit Livsmedelsverket voor de metrische. Omdat beide tradities worden gebruikt, blijft bij het omrekenen het gewicht behouden en niet het volume: een cup bloem is krap 2,2 deciliter, geen 2,4.
Wat een maatje weegt
Grammen voor de meest gebruikte ingrediënten in de Nederlandse eetlepel, theelepel en deciliter, en in de Amerikaanse cup. De getallen komen uit dezelfde dichtheden als het hulpmiddel hierboven. Elke maat wordt in zijn eigen traditie gerekend: de lepels en de deciliter zoals Europese tabellen ze meten, met het maatje in de zak gedoopt en afgestreken, en de cup zoals Amerikaanse tabellen hem meten, met een lepel gevuld en afgestreken.
| Ingrediënt | 1 el (15 ml) | 1 tl (5 ml) | 1 dl | 1 cup (VS) |
|---|---|---|---|---|
| Water | 15 g | 5 g | 100 g | 237 g |
| Melk | 15 g | 5,2 g | 103 g | 244 g |
| Bloem | 8,4 g | 2,8 g | 56 g | 121 g |
| Volkorenmeel | 9 g | 3 g | 60 g | 114 g |
| Roggemeel | 8 g | 2,7 g | 53 g | 106 g |
| Kristalsuiker | 13 g | 4,3 g | 85 g | 199 g |
| Bruine basterdsuiker | 11 g | 3,5 g | 70 g | 144 g |
| Poedersuiker | 9 g | 3 g | 60 g | 114 g |
| Boter | 14 g | 4,8 g | 95 g | 227 g |
| Cacaopoeder | 6 g | 2 g | 40 g | 85 g |
| Havermout | 5,9 g | 2 g | 39 g | 90 g |
| Langgraanrijst | 13 g | 4,3 g | 85 g | 185 g |
| Fijn zout | 19 g | 6,3 g | 125 g | 291 g |
| Bakpoeder | 15 g | 5 g | 100 g | 220 g |
| Honing | 21 g | 7 g | 140 g | 338 g |
Waarom hetzelfde maatje verschillend weegt
Een maatje bevat een volume, en wat dat weegt hangt af van de dichtheid van het ingrediënt en van hoeveel lucht er meekomt. Water en melk wegen bijna hetzelfde, terwijl bloem, poedersuiker en cacao luchtig zijn: in een deciliter gaat ongeveer 56 gram bloem, 60 gram poedersuiker en 40 gram cacaopoeder, tegen 100 gram water.
Hoe je het maatje vult, maakt voor die luchtige ingrediënten veel uit. Doop je het maatje in de zak, dan pakt de bloem aan en wordt ze zwaarder dan wanneer je haar er met een lepel in schept en afstrijkt. Voor bloem kan het verschil tien procent of meer zijn, en dat merk je in brood en cake. Kristalsuiker trekt zich er nauwelijks iets van aan.
Daar komt de korrelgrootte bij. Grof zout weegt per lepel ongeveer een zesde minder dan fijn zout, en zoutvlokken nog veel minder, terwijl het in gram gemeten even zout is. Een theelepel zout uit een Amerikaans recept dat kosher salt bedoelt, is dus minder zout dan een theelepel Nederlands keukenzout. Waar een recept om een precieze hoeveelheid vraagt, is het gewicht altijd eenduidiger dan het volume.
Nederlandse recepten wegen, Amerikaanse meten
In Nederland en België worden droge ingrediënten meestal in grammen gegeven en vloeistoffen in milliliters of deciliters. De lepelmaten zijn wel gestandaardiseerd: een eetlepel is 15 milliliter en een theelepel 5 milliliter, zoals het Voedingscentrum ze aanhoudt. Drie theelepels gaan er in één eetlepel.
Amerikaanse recepten meten juist bijna alles in cups. Een Amerikaanse cup is 236,6 milliliter, vastgelegd als acht Amerikaanse fluid ounces in NIST Handbook 44. De metrische cup in Australië, Canada en Nieuw-Zeeland is 250 milliliter, en de Australische eetlepel wijkt af met 20 milliliter.
Een Britse cup bestaat niet. Britse recepten geven droge ingrediënten in grammen, en een Brits kookboek is daardoor voor een Nederlandse keuken makkelijker te volgen dan een Amerikaans. In oude Britse kookboeken staat soms wel een cup van ongeveer 170 milliliter; moderne Britse schrijvers die cups gebruiken, bedoelen de metrische van 250 milliliter.
Elke maat in zijn eigen traditie
De twee tradities meten niet alleen met andere maten, ze vullen ze ook anders. De Amerikaanse gewichtstabellen, zoals de ingredient weight chart van King Arthur Baking en de huishoudmaten in USDA FoodData Central, gaan uit van bloem die met een lepel in de cup wordt geschept en afgestreken. Europese tabellen, waaronder die van het Zweedse Livsmedelsverket, wegen het maatje dat in de zak wordt gedoopt en afgestreken. Dat scheelt bij bloem, poedersuiker en cacao zes tot achttien procent.
Het hulpmiddel hierboven rekent daarom elke maat in zijn eigen traditie door, en bewaart bij het omrekenen het gewicht en niet het volume. Een cup bloem weegt ongeveer 121 gram, en dat is op zijn Europees gemeten ruim 2,1 deciliter, niet de 2,37 deciliter die je zou krijgen als je alleen de volumes omrekende.
Voor vloeistoffen, boter en kristalsuiker maakt het niets uit: die wegen in beide tradities hetzelfde, en dan is een cup gewoon 2,37 deciliter.
Losse of aangedrukte bruine basterdsuiker
Bruine basterdsuiker is het ingrediënt waar de manier van meten het meest uitmaakt. Amerikaanse recepten bedoelen de suiker stevig aangedrukt, tot ze de vorm van de maat behoudt: 220 gram per Amerikaanse cup. Nederlandse en de meeste andere Europese recepten bedoelen los in het maatje geschept, wat neerkomt op 70 gram per deciliter, of ongeveer 144 gram per cup.
Dat is ruim de helft meer suiker bij dezelfde maat, en dat proef en voel je: zoeter, en een vochtiger kruim. Daarom staat bruine basterdsuiker twee keer in het hulpmiddel hierboven, los en aangedrukt. Kies aangedrukt als het recept packed zegt of uit een Amerikaanse bron komt, en anders los.
Weeg als het erop aankomt
Een keukenweegschaal geeft elke keer hetzelfde resultaat, ongeacht wat de bloem onderweg heeft meegemaakt. Daarom geven bakkers en de meeste moderne kookboeken bloem en suiker in grammen. Voor vloeistoffen, kruiden en kleine hoeveelheden werken de lepelmaten net zo goed.
Boter is het makkelijkst te wegen of langs de streepjes op het pakje te snijden. Een pakje van 250 gram komt overeen met ruim 2,6 deciliter vaste boter. Een Amerikaanse stick weegt 113 gram en is precies een halve cup; daar komt het meten van boter in sticks vandaan.
Bij het omrekenen van een recept is het bovendien verstandig om alles in één eenheid te zetten voordat je begint. Een recept dat bloem in cups, boter in sticks en melk in fluid ounces geeft, wordt in grammen en milliliters in één keer overzichtelijk, en dan zie je meteen of de verhoudingen kloppen.