Grzywna
Masa · Inne nazwy: marka, grzywna krakowska
To jest
202,6 g
1 grzywna (grzywna w systemie staropolskim)
W drugą stronę: 1 kg to 4,9358 grzywny.
- Okres: 1764–1818
- Obszar: Rzeczpospolita Obojga Narodów
- Połowa funta, 16 łutów.
Wartości
| Wartość | To jest | Okres | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| grzywna w systemie staropolskimPołowa funta, 16 łutów. | 202,6 g | 1764–1818 | Rzeczpospolita Obojga Narodów |
| grzywna krakowska mennicza | 197,7 g | XIV w.–1650 | srebro i moneta · Korona |
| grzywna krakowska mennicza po 1650 r.Piekosiński podaje też wariant 201,768 g. | 201,5 g | od 1650 | srebro i moneta · Korona |
| grzywna chełmińska | 191,3 g | XIII–XVI w. | srebro i moneta · Prusy Krzyżackie i Królewskie |
Do czego używano tej miary
Grzywna była jednocześnie miarą masy srebra i jednostką obrachunkową: z grzywny kruszcu bito określoną liczbę monet, co wiązało wagę z pieniądzem.
Franciszek Piekosiński ustalił masę grzywny krakowskiej menniczej na 197,684 g dla okresu od XIV w. do 1650 r. i na 201,48 g dla czasów późniejszych.
Gdy król czeski Wacław kazał bić z grzywny srebra 60 groszy, rachunek przeszedł z grzywien na kopy i taki sposób liczenia trwał około trzech wieków.
W systemie staropolskim grzywna straciła znaczenie mennicze i była po prostu połową funta, czyli 16 łutami.
Obok krakowskiej używano grzywien obcych: kolońskiej, praskiej, wiedeńskiej i innych, różniących się o kilkadziesiąt gramów, dlatego zapisy o „grzywnach srebra” wymagają wskazania systemu.
W systemie miar
1 grzywna = 1/2 funta = 16 łutów; 1 grzywna mennicza = 4 wiardunki = 24 skojce = 240 denarów