Liczby rzymskie
Wpisz wartość w dowolnym polu, a drugie wypełni się samo. Działa dla liczb od 1 do 3 999 999.
Liczba całkowita od 1 do 3 999 999.
Użyj I, V, X, L, C, D i M. Kreskę nad znakiem zapisz jako (V) lub _V.
Znaki
- I
- IV
- V
- IX
- X
- XL
- L
- XC
- C
- CD
- D
- CM
- M
- IV
- V
- X
- L
- C
- D
- M
Jak to działa
Liczby rzymskie buduje się z siedmiu znaków: I to 1, V to 5, X to 10, L to 50, C to 100, D to 500, a M to 1000.
Znaki zapisuje się w kolejności malejącej i dodaje, więc XVII to 10 + 5 + 1 + 1, czyli 17.
Gdy mniejszy znak stoi przed większym, jest odejmowany. Dlatego IV to 4, a IX to 9. W ten sposób można używać tylko I, X i C, i tylko przed dwoma kolejnymi większymi znakami.
Ten sam znak występuje najwyżej trzy razy z rzędu, dlatego 4 zapisuje się jako IV, a nie IIII. Z tego samego powodu 4000 nie zapisuje się jako MMMM, lecz z kreską nad znakami, zob. następny akapit.
System nie ma znaku dla zera ani dla liczb większych niż 1000. Rzymianie zapisywali większe liczby z kreską nad znakami, tzw. vinculum, która mnoży wartość przez tysiąc: V̅ to 5000, X̅ to 10 000, a M̅ to 1 000 000. Tutaj kreski używa się od 4000, więc 4000 to I̅V̅, a 14 207 to X̅I̅V̅CCVII. Największa liczba, jaką można tak zapisać, to 3 999 999.
Kreska nie jest współczesnym standardem. Liczby od 4000 do 4999 często zapisuje się też czterema M, np. MMMM dla 4000, choć łamie to zasadę trzech jednakowych znaków. Narzędzie odczytuje obie formy i pokazuje formę MMMM pod wynikiem. Ponieważ kreskę trudno wpisać z klawiatury, zamiast V̅ możesz też napisać (V) lub _V.