Kwarta
Objętość
To jest
1 l
1 kwarta (kwarta nowopolska)
W drugą stronę: 1 l to 1 kwarta.
- Okres: 1819–1849
- Obszar: Królestwo Polskie
- Towar: ciecze i ciała sypkie
Wartości
| Wartość | To jest | Okres | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| kwarta nowopolska | 1 l | 1819–1849 | ciecze i ciała sypkie · Królestwo Polskie |
| kwarta staropolska | 942,2 ml | 1764–1818 | Rzeczpospolita Obojga Narodów |
| kwarta berlińska | 1,145 l | 1817–1872 | zabór pruski |
Do czego używano tej miary
Kwarta była ćwiercią garnca i w Królestwie Polskim stała się po 1818 r. dokładnym odpowiednikiem litra – to najbardziej widoczny ślad metrycznego rodowodu reformy.
Tą samą kwartą mierzono ciecze i ziarno, co odróżnia system polski od angielskiego, gdzie miary mokre i suche były osobne.
Dekret o miarach z 1919 r. wymienia kwartę wśród jednostek dopuszczonych tymczasowo na ziemiach byłego zaboru rosyjskiego, a rozporządzenie z 1922 r. zostawiło ją w obrocie w województwach nowogródzkim, poleskim i wołyńskim aż do odwołania.
W zaborze pruskim kwarta berlińska liczyła 1,145 l, czyli o siódmą część więcej niż polska.
W systemie miar
1 kwarta = 4 kwaterki = 1/4 garnca; 128 kwart = 1 korzec nowopolski
Źródła
- Główny Urząd Miar, kalendarium: 200. rocznica wprowadzenia w Królestwie Polskim miar nowopolskich
- Dekret o miarach z 8 lutego 1919 r. (Dziennik Praw Państwa Polskiego nr 15, poz. 211)
- Rozporządzenie o legalnych jednostkach miar dozwolonych do dalszego tymczasowego używania na obszarze województw nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego (Dz.U. 1922 nr 54, poz. 497)