Przelicznik jednostek: siła

O jednostkach

• Niutony (N) – Niuton to spójna jednostka siły w układzie SI: siła, która masie jednego kilograma nadaje przyspieszenie jednego metra na sekundę do kwadratu. Międzynarodowy Komitet Miar sformułował definicję w 1946 r., a jednostka jest legalna w całej Unii i w niej liczy się cała europejska technika konstrukcyjna i wytrzymałościowa. Kilogram waży przy normalnym przyspieszeniu ziemskim 9,80665 niutona, więc jabłko o masie stu gramów waży około niutona. Pułapką jest to, że siła i masa to różne wielkości.
• Kiloniutony (kN) – Kiloniuton to 1000 niutonów i jednostka legalna w całej Unii. Mierzy duże siły w technice i w sprzęcie asekuracyjnym. Według normy EN 12275 karabinki wspinaczkowe mają oznaczoną na korpusie wytrzymałość w kiloniutonach, a karabinek podstawowy wytrzymuje co najmniej 20 kiloniutonów wzdłuż dłuższej osi przy zamkniętym zamku, ale tylko 7 przy otwartym. Kiloniuton to ciężar 102 kilogramów przy normalnym przyspieszeniu ziemskim, więc 20 kiloniutonów to nieco ponad dwie tony. Pułapką jest mylenie siły z masą.
• Kilogramy-siła (kgf) – Kilogram-siła to ciężar jednego kilograma przy normalnym przyspieszeniu ziemskim 9,80665 metra na sekundę do kwadratu, a więc dokładnie 9,80665 niutona. Liczbę ustaliła Generalna Konferencja Miar już w 1901 r. Dziś jednostkę nazywa się przestarzałą, nie ma jej w załączniku unijnej dyrektywy o jednostkach miar i nie jest legalna w obrocie, ale żyje na dawnych tabliczkach maszyn i w starszych tabelach technicznych. Kilogram-siła i kilopond to to samo, a liczenie z 10 zamiast 9,80665 daje 2% błędu.
• Funty-siła (lbf) – Funt-siła to ciężar funta handlowego przy normalnym przyspieszeniu ziemskim, czyli 0,45359237 razy 9,80665, a więc dokładnie 4,4482216152605 niutona. Obie liczby są dokładne, więc jednostka też. W załączniku unijnej dyrektywy o jednostkach miar jej nie ma, ale stoi w amerykańskiej i brytyjskiej technice: siła ciągu, stałe sprężyn, połączenia gwintowe i ciąg silników rakietowych. Odwrotnie: niuton to 0,224809 funta-siły. Po angielsku i masa, i siła to funt, więc dla siły pisze się zawsze lbf.
• Dyny (dyn) – Dyna to jednostka siły układu CGS, która nadaje jednemu gramowi przyspieszenie jednego centymetra na sekundę do kwadratu, czyli dokładnie 10⁻⁵ niutona. Dyrektywa EWG z 1971 r. oddała jednostki CGS do przeglądu, a dzisiejsza dyrektywa ani polskie rozporządzenie o legalnych jednostkach miar dyny już nie znają. Żyje w napięciu powierzchniowym: folie bada się przed drukiem w dynach na centymetr, a norma ASTM D2578 uznaje 35 za wartość dobrą dla fleksografii na niektórych foliach polietylenowych. Dyna na centymetr to dokładnie miliniuton na metr, więc liczba w SI się nie zmienia.