typografie omrekenen

Over de eenheden

• Punten (pt) – Een punt is vandaag precies een 72ste deel van een inch, dus 0,35278 millimeter. Die waarde staat in de CSS-specificatie van het W3C en is dezelfde als de PostScript-punt. Lettergroottes worden in punten gegeven in tekstverwerking, opmaak en op het web, en het EU-energielabel schrijft exacte puntgroottes voor zijn teksten voor. De oude typografische punt was 1/72,27 inch en leeft voort in met TeX gezette literatuur, een verschil van 0,374 procent bij hetzelfde cijfer. Een punt is bovendien 4/3 beeldpunt.
• Pixels (px) – De beeldpunt is in CSS een absolute lengte: precies een 96ste deel van een inch, dus 0,2646 millimeter en 0,75 punt. Daarom zijn 16 beeldpunten precies 12 punt. Het W3C definieert de referentiebeeldpunt als een kijkhoek – de grootte die één beeldpunt heeft op een scherm met 96 beeldpunten per inch op armlengte – en niet als een fysieke lengte. Daar ligt ook de valkuil: een CSS-beeldpunt is geen fysieke schermpixel. Op een scherm met hoge pixeldichtheid staan er twee of drie fysieke pixels voor.
• Millimeters (mm) – Een millimeter wordt in typografische context omgerekend naar punten: 72 gedeeld door 25,4, dus 2,834645669 punt per millimeter. De keten loopt via de inch, omdat zowel de punt als de beeldpunt daaruit worden gedefinieerd. De omrekening is in elk drukwerk nodig, waar papierformaten, marges en afloop in millimeters staan terwijl de tekst in punten wordt gezet: het EU-brandstofetiket moet 297 × 210 millimeter zijn, terwijl de teksten van het energielabel in punten staan. De valkuil is denken dat een punt ongeveer een millimeter is.
• Inches (in) – In de typografie is een inch precies 72 punt, 6 pica en 25,4 millimeter. De CSS-specificatie van het W3C bouwt haar fysieke eenheden erop: een inch is 96 pixels, een punt een 72ste en een pica een zesde inch. De valkuil is het scherm. Op papier is een CSS-inch een echte inch, maar op schermen hangen de eenheden aan de pixel, en de specificatie geeft toe dat de fysieke eenheden dan niet met de werkelijkheid hoeven te kloppen, omdat te veel inhoud uitging van 96 dpi, 96 pixels per inch.
• Pica’s (pc) – Een pica is 12 punt, een zesde inch of 4,233 millimeter. De waarde ligt vast in de CSS-specificatie van het W3C, waar de eenheid pc heet. De specificatie merkt ook op dat lengtes in de uitgeverij soms als ‘2p3’ worden geschreven, voor 2 pica en 3 punt. De valkuil is de oudere drukkerspica. In TeX is een pica 12 oude punten van een 72,27ste inch, dus 4,218 millimeter, 0,37% kleiner dan in CSS. Dezelfde kolombreedte krijgt in de twee stelsels dus verschillende getallen.