lengte omrekenen

Over de eenheden

• Millimeters (mm) – Een millimeter is een duizendste meter, want het SI-voorvoegsel milli betekent 10⁻³, en als decimaal deel van de meter is hij in de hele Europese Unie erkend. Het is de maat voor kleine lengtes en voor neerslag. Het KNMI rekent het voor: 1 millimeter regen komt overeen met 1 liter water op een vierkante meter, dus 10 mm zet 10 liter op elke vierkante meter. De valkuil zit in Amerikaanse teksten: daar is een mil een duizendste inch, 0,0254 millimeter, en dus geen millimeter.
• Centimeters (cm) – Een centimeter is een honderdste meter, want het SI-voorvoegsel centi betekent 10⁻². Als decimaal deel van de meter is hij overal in de Europese Unie erkend en in Nederland en Vlaanderen de gewone maat voor lichaamslengte, kledingmaten en meubels: negentienjarige mannen meten gemiddeld 182,9 centimeter, vrouwen 169,3. Een inch is 2,54 centimeter, dus een zesinchscherm meet ruim 15 centimeter over de diagonaal. In het oude CGS-stelsel was de centimeter basiseenheid. Schrijf cm, nooit ‘cms’.
• Meters (m) – De meter is de SI-basiseenheid van lengte en wordt vastgesteld door de Algemene Conferentie voor Maten en Gewichten. Sinds 1983 is het de afstand die licht in vacuüm aflegt in 1/299.792.458 seconde; in 2019 is die definitie herschreven tot een vaste waarde van de lichtsnelheid. Het Meeteenhedenbesluit 2006 noemt de meter onder de erkende eenheden, en in de hele Europese Unie is hij verplicht in het economisch verkeer. Negentienjarige Nederlandse mannen meten gemiddeld 1,829 meter, het langste volk ter wereld.
• Kilometers (km) – Een kilometer is 1.000 meter, want het voorvoegsel kilo betekent 10³. Weg- en kaartafstanden staan erin, en snelheden ook: het RVV 1990 stelt 50 kilometer per uur binnen de bebouwde kom en 130 op autosnelwegen, al geldt daar sinds 2020 tussen 06.00 en 19.00 uur 100. Een kilometer is 0,621 Engelse mijl. De namen vormen de echte valkuil: een Zweedse mijl is 10 kilometer, een Engelse 1,609 en een zeemijl 1,852.
• Zweedse mijlen (mil) – Een Zweedse mijl is 10 kilometer. Geen enkele instantie stelt hem vast: hij staat niet in het SI en niet in de bijlage van de EU-richtlijn over meeteenheden, en de Zweedse wet schrijft SI-eenheden voor. Toch houdt hij stand in het dagelijks taalgebruik van Zweden en Noorwegen en in de officiële statistiek, waar Trafikanalys de gereden afstanden in miljarden mijl opgeeft. Op verkeersborden staan kilometers. De oude Zweedse mijl was langer: 36.000 voet of 10.688,54 meter, tot 1889.
• Inches (in) – Een inch is een zesendertigste yard en daarmee sinds het yard- en pondverdrag van 1959 precies 2,54 centimeter. Wereldwijd staan beeldschermdiagonalen, buis- en schroefmaten en band- en velgmaten in inches; het Nederlandse woord duim betekent hetzelfde. In de Europese Unie mag de inch alleen als aanvullende aanduiding naast de metrische staan. De Amerikaanse handel schrijft breuken als 3/8 inch, de techniek decimalen. Het teken ″ betekent bovendien boogseconde.
• Voet (ft) – Een voet is per definitie een derde yard, en het yard is sinds 1959 precies 0,9144 meter. Dat geeft 0,3048 meter, oftewel twaalf inch. In Nederland komt de voet vooral in de luchtvaart voor: ook in het Europese luchtruim worden vlieghoogtes in voet opgegeven, met een snelheidsgrens van 250 knopen onder 10.000 voet. De Amerikaanse survey foot mat 1200/3937 meter en verdween op 1 januari 2023; dat verschil van twee miljoensten zit alleen in oude landmeetgegevens.
• Yards (yd) – Een yard is sinds het yard- en pondverdrag van 1959 precies 0,9144 meter en telt drie voet of 36 inch. In de Britse handel mag hij alleen als aanvullende aanduiding staan, maar het EU-recht maakte een uitzondering voor Britse en Ierse verkeersborden, en een Brits bord mag een afstand onder een halve mijl nog in yards geven, afgerond op 10. De valkuil op zulke borden is de letter m: die betekent mijl, niet meter. En 100 yard is maar 91,44 meter, 8,6% korter.
• Engelse mijlen (mi) – Een Engelse mijl is 1.760 yard, en omdat het yard precies 0,9144 meter meet, komt dat neer op precies 1.609,344 meter of 5.280 voet. De mijl staat op verkeers- en snelheidsborden in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk; het EU-recht maakt voor Britse en Ierse borden een uitdrukkelijke uitzondering. In de overige handel van de Unie mag zij alleen als aanvullende aanduiding staan. Verwar haar niet met de zeemijl van 1.852 meter of de Zweedse mijl van 10.000 meter.
• Zeemijlen (M) – Een zeemijl is precies 1.852 meter, in 1929 vastgelegd door een internationale hydrografische conferentie en ongeveer één boogminuut breedtegraad. Het is de afstandsmaat van scheepvaart en luchtvaart, en de EU-richtlijn over meeteenheden laat ruimte voor eenheden uit internationale vervoersverdragen. De Wet grenzen Nederlandse territoriale zee legt de grens op twaalf internationale zeemijlen, ‘zijnde tweeëntwintig kilometer en tweehonderd vierentwintig meter’. Een internationaal afgesproken symbool bestaat niet. Tot 1954 rekenden de Verenigde Staten met 6.080,20 voet, ongeveer 1.853 meter.